Onur
Yeni Üye
Piyade Komando Doğu Görevi Kaç Yıldır? Süre Meselesine Gerçekçi Bir Bakış
Piyade Komando Doğu Görevi Kaç Yıldır? Önce “Doğu Görevi” Kavramını Netleştirelim
Bu konu askerlik forumlarında yıllardır aynı şekilde tartışılıyor: “Piyade komando doğuda kaç yıl kalır?”, “Komandoların doğu görevi 2 yıl mı 3 yıl mı?”, “Doğuya giden herkes aynı süreyi mi yapıyor?” Benim bu konudaki ilk dikkatimi çeken şey, insanların çoğu zaman farklı statüleri ve farklı kurumları tek bir başlık altında değerlendirmesi oldu.
Özellikle “piyade komando” ifadesi kullanıldığında, sanki bütün personel için geçerli, değişmez bir “doğu = şu kadar yıl” formülü varmış gibi düşünülüyor. Oysa işin mevzuat tarafına bakıldığında atama ve görev sürelerinin personelin statüsüne, bağlı bulunduğu kuvvete/kuruma, görev yerine, branşa ve hizmet bölgesine göre değişebildiği görülüyor.
Bu nedenle “Piyade komando doğu görevi kesin olarak 3 yıldır” şeklindeki cümle bana göre fazla iddialı. Aynı şekilde “her komando 2 yıl yapar” demek de güvenilir bir yaklaşım değil.
Burada önemli olan söylentiyi değil, hangi personel grubundan söz ettiğimizi ve hangi mevzuatın uygulandığını belirlemek.
Peki En Çok Verilen Cevap Neden 2-3 Yıl Arasında Değişiyor?
Asıl karışıklık burada başlıyor. Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev süreleri yalnızca “komando” unvanına bakılarak belirlenmiyor. Atama sisteminde hizmet bölgesi, personelin statüsü, branşı, ihtisası, kadro ihtiyacı ve hizmet safahatı gibi unsurlar önem taşıyor.
Örneğin Jandarma Genel Komutanlığına ilişkin yürürlükteki atama düzenlemelerinde hizmet bölgelerinin farklı derecelere ayrıldığı, 4 ve 5'inci dereceli bölgelerin sıralı hizmet bölgeleri olduğu ve sürelerin personelin branşına, statüsüne ve görev yaptığı birime göre farklılaşabildiği açıkça görülüyor. Hatta aynı düzenlemede komando ve özel harekât birliklerinde görev yapan belirli personel için bölge hizmet süresinin bir yıl azaltılmasına ilişkin özel hüküm de bulunuyor.
Bu örnek önemli çünkü bize şunu gösteriyor: “Komando” kelimesi tek başına görev süresini belirleyen sihirli bir anahtar değil.
Bir personelin hangi kurumda bulunduğu bile sonucu değiştirebilir.
Dolayısıyla forumlarda bir kişinin “Ben 2 yıl yaptım” demesi ile başka bir kişinin “Biz 3 yıl yaptık” demesi, bunlardan birinin mutlaka yalan söylediği anlamına gelmiyor. İki personelin tabi olduğu atama sistemi veya görev koşulları farklı olabilir.
Piyade Komando İçin “Kesin 3 Yıl” Demek Neden Sakıncalı?
Bence bu konuda en sık yapılan hata, geçmişte belirli birliklerde veya belirli dönemlerde uygulanan sürelerin bugünün bütün personeline genellenmesi.
Askerî personel atamalarında ihtiyaçlar değişebiliyor. Görev yeri, kadro durumu, personelin rütbesi, branşı ve hizmet geçmişi gibi faktörler dikkate alınabiliyor. Dolayısıyla geçmişte bir arkadaşın yaptığı görev süresini bugün göreve başlayacak başka bir personel için birebir kopyalamak doğru olmayabilir.
Üstelik “doğu görevi” de hukuki açıdan her zaman tek bir coğrafi kategori gibi düşünülmemeli. Halk arasında Doğu ve Güneydoğu şeklinde kullanılan ifadeler ile kurumların kendi hizmet bölgesi sınıflandırmaları aynı şey olmak zorunda değil.
Bu ayrımı yapmadan verilen “2 yıl”, “3 yıl”, “4 yıl” cevapları forumda pratik görünse de kişiyi yanlış beklentiye sokabilir.
Bence doğru soru şu:
“Piyade sınıfında, komando ihtisasında bulunan ve şu statüde görev yapan personel için, atanacağı hizmet bölgesinin mevcut mevzuata göre hizmet süresi nedir?”
Soru böyle kurulunca tartışma çok daha sağlıklı hale geliyor.
Profesyonel Asker ile Zorunlu Askerlik Yapan Personeli Birbirine Karıştırmamak Gerekiyor
Bir başka önemli nokta da “komando” kelimesinin farklı bağlamlarda kullanılması.
Zorunlu askerlik kapsamında piyade/komando olarak sınıflandırılan bir yükümlünün askerlik hizmet süresi ile profesyonel olarak görev yapan uzman erbaş, sözleşmeli personel, astsubay veya subayın görev ve atama düzeni aynı değil.
Millî Savunma Bakanlığının güncel askerlik esaslarında erbaş ve erler için normal askerlik hizmet süresinin 6 ay, yedek subay ve yedek astsubaylar için 12 ay olduğu belirtiliyor. Ayrıca hizmet süresinin mevzuat çerçevesinde ihtiyaçlara göre değiştirilebilmesine ilişkin hükümler bulunuyor.
Bu nedenle “komando doğu görevi kaç yıl?” sorusuna cevap verirken önce kişinin profesyonel personel mi yoksa yükümlü mü olduğunu sormak gerekiyor.
Bir yıllık, altı aylık veya farklı süreli askerlik hizmetinden söz eden biriyle; yıllarca TSK bünyesinde görev yapan profesyonel personelin “doğu görevi” deneyimini aynı kefeye koymak doğru değil.
Bence forumlarda en fazla gözden kaçan ayrıntılardan biri bu.
Doğu Görevi Sadece Takvimdeki Yıl Sayısından İbaret Değil
İşin insani tarafını da göz ardı etmemek gerekiyor.
Bir görev yerinde iki yıl geçirmek ile başka bir yerde iki yıl geçirmek aynı deneyim olmayabilir. Coğrafya, iklim, birlik şartları, operasyon temposu, ulaşım, sosyal imkânlar ve aileden uzaklık gibi unsurlar kişinin görev algısını ciddi biçimde etkileyebilir.
Mevzuatın farklı kurumlarda hizmet bölgesi belirlerken coğrafi ve iklim şartları, güvenlik/asayiş, barınma, eğitim, sağlık, ulaşım, haberleşme ve sosyal imkânlar gibi faktörleri dikkate alması da bunun tesadüf olmadığını gösteriyor.
Yani “3 yıl” denildiğinde bunu yalnızca takvim hesabı olarak görmek eksik kalıyor.
Bir personel açısından mesele; üç kış, üç yaz, aileden uzaklık, görev yoğunluğu, izin imkânları ve günlük yaşam koşullarıyla birlikte değerlendiriliyor.
Bu nedenle göreve gidecek birinin sadece “kaç yıl?” sorusuna odaklanmak yerine “hangi birlik, hangi görev, hangi statü ve hangi hizmet bölgesi?” sorularını da sorması daha mantıklı.
Erkeklerin Stratejik, Kadınların İlişkisel Yaklaşımı Gibi Kalıplara Dikkat
Bu başlıkta cinsiyet üzerinden yapılan yorumlara da ayrıca mesafeli olmak gerektiğini düşünüyorum.
Askerlik forumlarında bazen erkeklerin daha çok “kaç yıl, hangi birlik, hangi görev, nasıl tayin olur?” gibi çözüm ve planlama odaklı sorular sorduğu; kadınların ise eş, aile, çocuk, iletişim ve psikolojik dayanıklılık tarafını daha fazla gündeme getirdiği görülebiliyor.
Ancak bunu “erkekler böyledir, kadınlar şöyledir” diye genellemek doğru olmaz.
Stratejik düşünen kadın personel veya yakınları olduğu gibi, eşinden ve ailesinden ayrı kalmanın duygusal tarafını çok güçlü şekilde yaşayan erkekler de var. Aynı şekilde bazı erkekler aile ilişkilerini merkeze alırken bazı kadınlar tamamen kariyer, görev şartları ve atama mevzuatı üzerinden hareket edebiliyor.
Piyade Komando Doğu Görevi Kaç Yıldır? Önce “Doğu Görevi” Kavramını Netleştirelim
Bu konu askerlik forumlarında yıllardır aynı şekilde tartışılıyor: “Piyade komando doğuda kaç yıl kalır?”, “Komandoların doğu görevi 2 yıl mı 3 yıl mı?”, “Doğuya giden herkes aynı süreyi mi yapıyor?” Benim bu konudaki ilk dikkatimi çeken şey, insanların çoğu zaman farklı statüleri ve farklı kurumları tek bir başlık altında değerlendirmesi oldu.
Özellikle “piyade komando” ifadesi kullanıldığında, sanki bütün personel için geçerli, değişmez bir “doğu = şu kadar yıl” formülü varmış gibi düşünülüyor. Oysa işin mevzuat tarafına bakıldığında atama ve görev sürelerinin personelin statüsüne, bağlı bulunduğu kuvvete/kuruma, görev yerine, branşa ve hizmet bölgesine göre değişebildiği görülüyor.
Bu nedenle “Piyade komando doğu görevi kesin olarak 3 yıldır” şeklindeki cümle bana göre fazla iddialı. Aynı şekilde “her komando 2 yıl yapar” demek de güvenilir bir yaklaşım değil.
Burada önemli olan söylentiyi değil, hangi personel grubundan söz ettiğimizi ve hangi mevzuatın uygulandığını belirlemek.
Peki En Çok Verilen Cevap Neden 2-3 Yıl Arasında Değişiyor?
Asıl karışıklık burada başlıyor. Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev süreleri yalnızca “komando” unvanına bakılarak belirlenmiyor. Atama sisteminde hizmet bölgesi, personelin statüsü, branşı, ihtisası, kadro ihtiyacı ve hizmet safahatı gibi unsurlar önem taşıyor.
Örneğin Jandarma Genel Komutanlığına ilişkin yürürlükteki atama düzenlemelerinde hizmet bölgelerinin farklı derecelere ayrıldığı, 4 ve 5'inci dereceli bölgelerin sıralı hizmet bölgeleri olduğu ve sürelerin personelin branşına, statüsüne ve görev yaptığı birime göre farklılaşabildiği açıkça görülüyor. Hatta aynı düzenlemede komando ve özel harekât birliklerinde görev yapan belirli personel için bölge hizmet süresinin bir yıl azaltılmasına ilişkin özel hüküm de bulunuyor.
Bu örnek önemli çünkü bize şunu gösteriyor: “Komando” kelimesi tek başına görev süresini belirleyen sihirli bir anahtar değil.
Bir personelin hangi kurumda bulunduğu bile sonucu değiştirebilir.
Dolayısıyla forumlarda bir kişinin “Ben 2 yıl yaptım” demesi ile başka bir kişinin “Biz 3 yıl yaptık” demesi, bunlardan birinin mutlaka yalan söylediği anlamına gelmiyor. İki personelin tabi olduğu atama sistemi veya görev koşulları farklı olabilir.
Piyade Komando İçin “Kesin 3 Yıl” Demek Neden Sakıncalı?
Bence bu konuda en sık yapılan hata, geçmişte belirli birliklerde veya belirli dönemlerde uygulanan sürelerin bugünün bütün personeline genellenmesi.
Askerî personel atamalarında ihtiyaçlar değişebiliyor. Görev yeri, kadro durumu, personelin rütbesi, branşı ve hizmet geçmişi gibi faktörler dikkate alınabiliyor. Dolayısıyla geçmişte bir arkadaşın yaptığı görev süresini bugün göreve başlayacak başka bir personel için birebir kopyalamak doğru olmayabilir.
Üstelik “doğu görevi” de hukuki açıdan her zaman tek bir coğrafi kategori gibi düşünülmemeli. Halk arasında Doğu ve Güneydoğu şeklinde kullanılan ifadeler ile kurumların kendi hizmet bölgesi sınıflandırmaları aynı şey olmak zorunda değil.
Bu ayrımı yapmadan verilen “2 yıl”, “3 yıl”, “4 yıl” cevapları forumda pratik görünse de kişiyi yanlış beklentiye sokabilir.
Bence doğru soru şu:
“Piyade sınıfında, komando ihtisasında bulunan ve şu statüde görev yapan personel için, atanacağı hizmet bölgesinin mevcut mevzuata göre hizmet süresi nedir?”
Soru böyle kurulunca tartışma çok daha sağlıklı hale geliyor.
Profesyonel Asker ile Zorunlu Askerlik Yapan Personeli Birbirine Karıştırmamak Gerekiyor
Bir başka önemli nokta da “komando” kelimesinin farklı bağlamlarda kullanılması.
Zorunlu askerlik kapsamında piyade/komando olarak sınıflandırılan bir yükümlünün askerlik hizmet süresi ile profesyonel olarak görev yapan uzman erbaş, sözleşmeli personel, astsubay veya subayın görev ve atama düzeni aynı değil.
Millî Savunma Bakanlığının güncel askerlik esaslarında erbaş ve erler için normal askerlik hizmet süresinin 6 ay, yedek subay ve yedek astsubaylar için 12 ay olduğu belirtiliyor. Ayrıca hizmet süresinin mevzuat çerçevesinde ihtiyaçlara göre değiştirilebilmesine ilişkin hükümler bulunuyor.
Bu nedenle “komando doğu görevi kaç yıl?” sorusuna cevap verirken önce kişinin profesyonel personel mi yoksa yükümlü mü olduğunu sormak gerekiyor.
Bir yıllık, altı aylık veya farklı süreli askerlik hizmetinden söz eden biriyle; yıllarca TSK bünyesinde görev yapan profesyonel personelin “doğu görevi” deneyimini aynı kefeye koymak doğru değil.
Bence forumlarda en fazla gözden kaçan ayrıntılardan biri bu.
Doğu Görevi Sadece Takvimdeki Yıl Sayısından İbaret Değil
İşin insani tarafını da göz ardı etmemek gerekiyor.
Bir görev yerinde iki yıl geçirmek ile başka bir yerde iki yıl geçirmek aynı deneyim olmayabilir. Coğrafya, iklim, birlik şartları, operasyon temposu, ulaşım, sosyal imkânlar ve aileden uzaklık gibi unsurlar kişinin görev algısını ciddi biçimde etkileyebilir.
Mevzuatın farklı kurumlarda hizmet bölgesi belirlerken coğrafi ve iklim şartları, güvenlik/asayiş, barınma, eğitim, sağlık, ulaşım, haberleşme ve sosyal imkânlar gibi faktörleri dikkate alması da bunun tesadüf olmadığını gösteriyor.
Yani “3 yıl” denildiğinde bunu yalnızca takvim hesabı olarak görmek eksik kalıyor.
Bir personel açısından mesele; üç kış, üç yaz, aileden uzaklık, görev yoğunluğu, izin imkânları ve günlük yaşam koşullarıyla birlikte değerlendiriliyor.
Bu nedenle göreve gidecek birinin sadece “kaç yıl?” sorusuna odaklanmak yerine “hangi birlik, hangi görev, hangi statü ve hangi hizmet bölgesi?” sorularını da sorması daha mantıklı.
Erkeklerin Stratejik, Kadınların İlişkisel Yaklaşımı Gibi Kalıplara Dikkat
Bu başlıkta cinsiyet üzerinden yapılan yorumlara da ayrıca mesafeli olmak gerektiğini düşünüyorum.
Askerlik forumlarında bazen erkeklerin daha çok “kaç yıl, hangi birlik, hangi görev, nasıl tayin olur?” gibi çözüm ve planlama odaklı sorular sorduğu; kadınların ise eş, aile, çocuk, iletişim ve psikolojik dayanıklılık tarafını daha fazla gündeme getirdiği görülebiliyor.
Ancak bunu “erkekler böyledir, kadınlar şöyledir” diye genellemek doğru olmaz.
Stratejik düşünen kadın personel veya yakınları olduğu gibi, eşinden ve ailesinden ayrı kalmanın duygusal tarafını çok güçlü şekilde yaşayan erkekler de var. Aynı şekilde bazı erkekler aile ilişkilerini merkeze alırken bazı kadınlar tamamen kariyer, görev şartları ve atama mevzuatı üzerinden hareket edebiliyor.